Ακολουθούμε το καρναβάλι σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, ανακαλύπτουμε έθιμα που κρατούν αιώνες και οργανώνουμε την επόμενη εκδρομή μας!

Η Ξάνθη είναι γνωστή για το καρναβάλι της, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο στην Βόρεια Ελλάδα. Ο θεσμός έχει καθιερωθεί από το 1966 και ξεχωρίζει για τον δικό του, ξέφρενο παλμό. Οι κάτοικοι της πόλης και οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν μια σειρά δρώμενων από καρναβαλικές παρελάσεις, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, δρώμενα για τα παιδιά, σύγχρονα και παραδοσιακά γλέντια. Τη βραδιά της Τσικνοπέμπτης γιορτάζουν οι Λαογραφικοί Σύλλογοι με χορό, μουσική αλλά και εδέσματα. Ωστόσο, τα βλέμματα μαγνητίζει η μεγάλη καρναβαλική παρέλαση. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται το τελευταίο τριήμερο της αποκριάς με το «κάψιμο του Τζάρου» στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου. Σύμφωνα με την παράδοση, ο «Τζάρος» ήταν ένα κατασκευασμένο ανθρώπινο ομοίωμα, τοποθετημένο πάνω σε πουρνάρια. Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, οι κάτοικοι τον καίνε, ώστε το καλοκαίρι να μην υπάρχουν ψύλλοι. Ακολουθεί η ρίψη εκατοντάδων πυροτεχνημάτων που κάνουν τη νύχτα μέρα.

Το έθιμο Γενίτσαροι και Μπούλες (συναντάται και ως «Γιανίτσαροι και Μπούλες», σε πιο βαριά Ναουσαίικα) είναι ένα παραδοσιακό δρώμενο στη Νάουσα την περίοδο της αποκριάς. Ο χαρακτηριστικός ήχος του ζουρνά και το νταούλι, τους συνοδεύει σε κάθε τους βήμα, καθώς χορεύουν στους δρόμους της Νάουσας κατά ομάδες (μπουλούκια). Το πρόγραμμά τους την Κυριακή της Αποκριάς, έχει συνήθως κάπως έτσι. Το πρωί γίνεται το ντύσιμο του Γενίτσαρου και το μάζεμα του μπουλουκιού. Πριν το μεσημέρι, μαζεύονται στο δημαρχείο για να χορέψουν και να πάρουν την άδεια του δημάρχου για να χορέψουν στην πόλη. Συνεχίζουν με χορό στους δρόμους και το απόγευμα γίνεται το βγάλσιμο του προσώπου (μάσκας). Το ιδιαίτερο αυτό έθιμο της αποκριάς, που δίνει έντονο παραδοσιακό χρώμα στο καρναβάλι της Νάουσας, χρονολογείται στον 18ο αιώνα, ενώ οι ρίζες του ανιχνεύονται σε γιορτές στην αρχαία Ελλάδα, σχετικές με τον θεό Διόνυσο. Η μάσκα του Γενίτσαρου την περίοδο της αποκριάς στολίζει πολλά μπαλκόνια της Νάουσας. Χαρακτηριστικός είναι ο χαιρετισμός των Γενίτσαρων, ο οποίος σε αντίθεση με την συνηθισμένη χειραψία, κρατά σταθερό το χέρι και αναπηδά ολόκληρο το σώμα του.

Στην Έδεσσα, κορυφαία στιγμή θα αποτελέσει η μεγάλη παρέλαση αρμάτων και περίπου 5.000 καρναβαλιστών, ενώ την επομένη μέρα θα γίνει το κάψιμο του βασιλιά καρνάβαλου. Την Τσικνοπέμπτη, σε αρκετά σημεία της πόλης θα στηθεί χορός και γλέντι, ενώ θα υπάρχουν ψησταριές και ορχήστρα χάλκινων.

Στην Κοζάνη, θα αναβιώσει το έθιμο του φανού, όπου φωτιές και υπαίθρια γλέντια στήνονται σε κάθε γειτονιά της πόλης. Οι φανοί, οι μασκαράδες που περιφέρονται σε όλη την Κοζάνη, οι λαϊκοί οργανοπαίχτες και οι μπάντες είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του τοπικού καρναβαλιού. Σε κάθε γειτονιά ανάβουν οι φανοί, μεγάλες φωτιές γύρω από τις οποίες χορεύουν και τραγουδούν μικροί και μεγάλοι.

Τα «Ανακατωσάρια» δίνουν ζωή στα Γρεβενά. Αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη και κορυφώνονται το διήμερο της μεγάλης αποκριάς. Ορχήστρες δημιουργούν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα και πλημμυρίζουν με μουσική ολόκληρη την πόλη.

Στην Καστοριά, οι κάτοικοι ανάβουν μεγάλες φωτιές, τις «Μπουμπούνες», γύρω από τις οποίες στήνεται χορός με την συνοδεία παραδοσιακών τοπικών σχημάτων. Στο τέλος, οι πιο τολμηροί πηδάνε πάνω από τη θράκα. Έθιμο της ίδιας βραδιάς είναι και ο «χάσκαρης». Στην άκρη ενός πλάστη δένεται μία κλωστή και στην άκρη της κλωστής ένα βρασμένο αβγό. Ο αρχηγός της οικογένειας κρατά τον πλάστη και τον κατευθύνει στα στόματα των μελών, οι οποίοι προσπαθούν να το «χάψουν».

Στον Τύρναβο της Λάρισας, το βράδυ της Τσικνοπέμπτης διανέμονται εδέσματα σε δύο κεντρικά σημεία της πόλης, ενώ αργότερα θα ανάψει η Μπαρμπαριά, όπως προστάζει η παράδοση, απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

Στον Πολύγυρο, οι εκδηλώσεις έχουν λαογραφικό χαρακτήρα. Κατά τη διάρκεια τους, προσφέρονται δωρεάν άφθονο ντόπιο ρακί και κρασί, λουκάνικα, παραδοσιακός χαλβάς και χωριάτικες πίτες, ενώ μουσικές συναυλίες, χορευτικά σχήματα, εκδηλώσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, αποκριάτικων στολών, χειροτεχνίας κ.α. δίνουν ένα διαφορετικό χρώμα στο καρναβάλι.

Στο Λιτόχωρο αναβιώνουν έθιμα που έχουν σκοπό τον εξαγνισμό των κακών πνευμάτων και της κακοτυχίας. Αυτό επιτυγχάνει ο Χορός των βωμολόχων που περιδιαβάζει όλο το χωριό με πειράγματα για όλους τους περαστικούς. Το βράδυ της Κυριακής της Αποκριάς ανάβουν τα κέδρα στις γειτονιές, γύρω από τις οποίες στήνεται ξέφρενο γλέντι.

Θεσσαλονίκη

Στη Νέα Χαλκηδόνα, αναβιώνει το έθιμο του γιαουρτοπόλεμου, που έχει τις ρίζες του στη Μικρά Ασία.

Το καρναβάλι Σοχού με τους κουδουνοφόρους: Οι εκδηλώσεις του τραγόμορφου καρναβαλιού δένουν αρμονικά σε ένα σφιχτοδεμένο λαογραφικό σύνολο, με τον παραδοσιακό γάμο που αναβιώνει σε μια παρωδία γαμήλιας τελετής την Κυριακή της Αποκριάς. Σύμφωνα με την παράδοση, οι τραγόμορφοι χορεύουν στους δρόμους μαζί με όλους τους συγγενείς. Μια μεγαλόπρεπη γαμήλια πομπή μεταφέρει τα προικιά της νύφης, τα οποία είναι όλα χειροποίητα εξαιρετικής λαϊκής τέχνης, φορτωμένα πάνω σε άλογα. Οι ζουρνάδες και τα νταούλια παίζουν ασταμάτητα, ενώ το ρακί και το κρασί ρέουν άφθονα ζαλίζοντας μικρούς και μεγάλους. Τις περισσότερες φορές γίνεται διακωμώδηση της νύφης και, ενώ διαλαλούν τα προσόντα και τις χάρες της, εμφανίζεται μια κουτσή, άσχημη, κοντή, χοντρή κοπέλα για να τονιστεί η παρωδία της αναβίωσης του εθίμου.

Την Καθαρή Δευτέρα οι εκδηλώσεις του Καρναβαλιού ολοκληρώνονται με την αναβίωση του εθίμου των μετανοιών. Το έθιμο αυτό στέκεται στον αντίποδα των παραπάνω παγανιστικών εκδηλώσεων και αποτελεί τη σύνθεση για ένα νέο χριστιανικό πρότυπο στη συνέχεια της ζωής. Σύμφωνα λοιπόν με το έθιμο αυτό, οι μικρότεροι σε ηλικία επισκέπτονται τους μεγαλύτερους συγγενείς, φίλους ή γείτονες και ζητούν συγχώρεση για ό,τι κακό έχουν πει ή έχουν κάνει κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία δίνουν άφεση αμαρτιών και όλοι μαζί πλέον ανοίγουν ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή τους.

Αν σου «άνοιξε η όρεξη» για ταξιδάκι, εδώ θα βρεις πακέτα για δημοφιλείς προορισμούς με έκπτωση έως και 60% και εδώ αεροπορικά εισιτήρια που ξεκινούν από 19 ευρώ.

Advertisements